در اين سالها كه در حجاز جريان ابن زبير و در عراق جريان مختار ادامه داشت ، در كتاب سليم و تاريخچهء زندگى او مطلبى نمىبينيم ، ولى ظاهرا تا زمان حجاج سليم در كوه بوده است . تأليف و زندگى علمى سليم با نزديك شدن به سالهاى آخر عمر سليم ، بسيار بجاست فعاليّتهاى علمى شصت سالهء او را مورد بازنگرى قرار دهيم ، و از لابلاى آن اخلاق و روحيات او را بررسى كنيم . سليم بن قيس بعنوان يك مؤلف ، از آن جهت مورد توجّه خاص است كه در اكثر مطالب كتابش شخصا حضور داشته و يا از كسانى كه شخصا حضور داشتهاند نقل كرده است ، و در نقل خود جز موثّقين به كسى اعتماد نكرده است . با در نظر گرفتن اين مطلب ، گردآورى و تأليف كتاب سليم در چهار دوره انجام گرفته كه به صورت زير قابل توضيح است : از آنجا كه سليم از اوّل راه حق را تشخيص داد ، توانست با امير المؤمنين عليه السّلام و اصحاب خاص آن حضرت يعنى سلمان و ابو ذر و مقداد و امثال ايشان ارتباط قوى برقرار كند . مطالبى كه در طول 30 سال مستقيما از ايشان نقل كرده يك چهارم كتاب او را تشكيل مىدهد . از اوائل حكومت عمر ، سليم شخصا در بسيارى از وقايع حضور داشت و شاهد بسيارى از بدعت‌گذارىهاى عمر و نيز احتجاجات امير المؤمنين عليه السّلام بر عليه حاكمين بود كه ربع دوّم كتابش به اين دوره مربوط مىشود . طىّ پنج سال خلافت ظاهرى امير المؤمنين عليه السّلام سليم شاهد جنگهاى جمل و صفين و نهروان و نيز بسيارى از خطبه‌هاى آن حضرت بوده و آنها را ثبت كرده است . اين بخش هم ربع ديگرى از كتاب او را تشكيل مىدهد . بعد از شهادت امير المؤمنين عليه السّلام از سال 40 تا سال 76 كه سليم از دنيا رفت ، در اثر جوّ وحشتناكى كه معاويه بر عليه شيعيان حاكم كرده بود سليم توانست فقط گوشه‌هايى از وقايع آن دوره را در كتابش ثبت كند ، و اين بخش ربع چهارم كتاب اوست .